|
|
![]() |
O whippetach |
|
|
|
|
||
|
prawo łowieckie (pdf. plik)
Przepiękna rasa psów – Whippet pojawiła się w północnych hrabstwach Anglii w XIX wieku. Powstała ze skrzyżowania deerhounda i prawdopodobnie krótkowłosego foksteriera, choć literatura podaje, że i charcik włoski ma swój udział w powstaniu tej rasy. Whippet więc, to chart angielski, sklasyfikowany obecnie przez FCI w X grupie psów rasowych, czyli grupie chartów. Początkowo był wykorzystywany do polowania na króliki, szczury oraz brał udział w psich wyścigach. Jest jednym z najpiękniejszych i najbardziej przyjaznych chartów. Niewielkich rozmiarów, szlachetnego wyglądu i inteligentnego charakteru whippet posiada szczupłą sylwetkę, piękne muskularne ciało i krótką, gładką, łatwą do pielęgnowania sierść, którą wystarczy okresowo szczotkować. Nie wydziela żadnych zapachów – jest psem czystym. To najwspanialszy towarzysz życia człowieka, wierny, wrażliwy, emanujący miłością, którą okazuje swojemu właścicielowi nieustannie. Whippet jest psem radosnym i czułym. Uwielbia towarzystwo bliskiej mu osoby, nadaje się w pełni do zamieszkiwania w najmniejszym nawet mieszkaniu, bo w domu jest spokojny, szanuje i ceni własne legowisko, choć inteligentnie próbuje pozyskać dla siebie coraz to nowe przywileje, np. możliwość towarzyszenia swemu opiekunowi w łóżku. Czynnie uczestniczy w codziennym życiu, chętny do „pomocy” w kuchni, pralni, garażu……… chce być zauważalny. Spacer na smyczy dla charta nie jest chyba najszczęśliwszym rozwiązaniem. Uwielbia ruch, jest najszybszym spośród innych ras psem i uwielbia zdobywać otwarte przestrzenie. Whippet w otwartym polu dostaje „wiatru w uszy” – wtedy ujawnia się w nim jego pasja do biegania. Choć w mieszkaniu cichy i spokojny, w terenie dopiero pokazuje na co go stać. Potrafi zdobywać przestrzenie biegając szybko i jest niezwykle sprawny, co budzi podziw w oczach innych psów i ludzi. Wtedy dopiero widać jego harmonię ruchów i piękno budowy ciała, drgające i napięte mięśnie, błysk w oku. W ten sposób whippet spala energię, ażeby później po powrocie do domu znów przeistoczyć się w spokojnego, wrażliwego domownika. Dla charta ruchu nigdy za wiele. Dlatego whippety obok innych chartów goszczą również na torach wyścigowych dla chartów i przyjmują godność sportowych zawodników odnosząc wielkie sukcesy sportowe. Whippet nie gardzi kąpielą i zabawą w wodzie – przecież od wieków charty są psami myśliwskimi i kontakt z wodą był dla nich chlebem powszednim. Wychowując whippeta należy pamiętać o tym, że jest on psem wrażliwym i inteligentnym. Nie można stosować w stosunku do niego całego katalogu kar, to nie ta rasa, która wymagałaby „twardej ręki”. Wystarczy zmienić barwę głosu, żeby zasygnalizować whippetowi, że zrobił coś źle, a on pojmie intencje swojego pana i sunie się w cień analizując swoje zachowanie. Nie znosi kar, nerwów i apodyktyczności – ta rasa tego nie potrzebuje. Socjalizując whippeta należy zapewnić mu czynny udział w codziennym życiu, wspólne wypady w teren, do miasta, przejażdżkę samochodem, kontakty z innymi psami i ludźmi – czyli jak najbardziej wdrożyć go w życie opiekuna – sprawić, żeby czuł się cząstką tego życia, Wystarczy to do osiągnięcia celu czyli przysposobienia sobie wiernego, czułego, kochającego charciego towarzysza. Whippet nie jest psem agresywnym ani absorbującym. Jest tolerancyjny w stosunku do ludzi i innych psów. Jako pies myśliwski posiada pasję łowiecką, choć nie każdy i w różnym stopniu nasiloną. Może zdarzyć się, że w trakcie pobytu na otwartej przestrzeni pobiegnie za wroną, gołębiem, wiewiórką czy innym małym stworzonkiem. Jest to jednak zabawa, którą uwielbia znakomita większość psich osobowości, bo taka jest ich natura. To właściciel psa powinien zadbać o jego zachowanie i kierować tym zachowaniem. Osoba decydująca się na whippeta musi liczyć się z tym, że nie jest to leniuch, kanapowiec przesypiający większą część dnia. To pies aktywny i inteligentny. Osoba ta musi wiedzieć również, że zgodnie z polskim prawodawstwem musi uczynić również zadość prawu i uzyskać od stosownego organu państwowego pozwolenie na posiadanie, utrzymywanie i hodowanie charta czy jego mieszańca, Charty bowiem są ewidencjonowane pod nadzorem państwowym jako najszybsza rasa psów, przed którą w otwarty terenie dzika zwierzyna stanowiąca własność Skarbu Państwa nie ma szans ucieczki (patrz podrozdział: PRAWO). Podsumowując powyższą garść podstawowych informacji o whippecie uznać należy jednoznacznie, że kto zdecyduje się na posiadanie przedstawiciela tej rasy – na pewno nie będzie żałował wyboru pod każdym kątem i w każdym zakresie. Whippet jest wierny, zakochany w swoim panu i na każdym kroku okazuje swoje uczucie do człowieka. Niekłopotliwy, może być hodowany w większej ilości bez dodatkowych jakichkolwiek problemów wychowawczych i organizacyjnych. Nie ma nic piękniejszego, jak sfora whippetów prowadzona na smyczy, biegająca po łąkach czy prezentowana na ringach wystawowych podczas wystaw psów rasowych.
Polska historia to między innymi tradycja polowań. Kultura łowiecka jest bardzo zakorzeniona w dzieje naszego kraju. A z łowiectwem integralnie połączony jest chart, bowiem z literatury przedmiotu wynika, że charty jako rasa pierwsze spośród psów wykorzystywane były do wykonywania polowania. O tym jakie znaczenie dla ówczesnego społeczeństwa miało łowiectwo, a za nim charty, świadczą słowa Adama Mickiewicza:
„Wesoły jak dziecko, Jak zbójca krwi chciwy Odważnie, zdradziecko Wojuje myśliwy. ……………………………. Witajcie rycerza Pagórki i niwy! Król lasów, pan zwierza, Niech żyje myśliwy!”
Łowiectwo i charty w polskiej kulturze to jedno. W dawnych czasach charty były tak popularne, że każdy szanujący się obywatel posiadał te piękne psy do polowań. Oczywiście polowanie przy użyciu chartów wykonywane musiało być konno. Zauroczenie chartami i ich użytkowością narzucało nawet sposób wykonywania polowania. Mało tego, literatura wskazuje, że nawet konie wykorzystywane do polowań z chartami musiały posiadać określone cechy. Stanisław Rówieński w swym Przewodniku dla myśliwych wydanym w 1903 r. pisze: „W przeciwieństwie do wszystkich innych psów myśliwskich, które za pomocą delikatnego swego węchu czyli „wiatru” idą za tropem zwierza, albo wynajdują kryjówkę zwierzyny lotnej, chart może tylko ścigać zdobycz, którą ujrzy na otwartej przestrzeni; ………. Wytrwałość, siła i śmiałość takiego charta prawdziwie godne są podziwu………Myśliwy z chartami nie inaczej wyrusza w pole ak konno; taki amator, który albo nie posiada wierzchowca odpowiedniego, albo nie ufając swym jeździeckim talentom, decyduje się drałować na piechotę za chartami w pościgu, ma w wysokim stopniu śmieszną minę, podobnie jak strzelec w kaloszach i pod parasolem……. Koń pod szczwacza powinien być średniego wzrostu, raczej mały niż duży, dlatego aby jeździec mógł w każdej chwili z łatwością z niego zeskoczyć i znowu go dosiąść. Od konia używanego do polowania z chartami nie wymagamy wysokiej krwi, ale też nie godzimy się na zbyt limfatyczny temperament; owszem koń taki ma być spokojny, łagodny, a przytem czuły, nóg pewnych, piersi głębokiej, żeber dobrze zaokrąglonych, szyi miernie wyniosłej, głowy niezbyt ciężkiej, grzbietu krótkiego i silnego…. Zdaje się, że i koń bierze udział we wrażeniach, jakich doznają szczwacz i charty i z własnego popędu śpieszy, aby być świadkiem przebiegu całej walki….”
Popularność chartów w tamtych czasach była tak wielka, że postęp kultury i rozdrobnienie własności ziemskiej położyły tamę polowaniu z chartami. Malała w sposób tragiczny populacja drobnej zwierzyny łownej, w tym zajęcy, które pozyskiwano z chartami. Ówczesne władze w drodze unormowania prawnego, w roku 1871 na terenie Gubernii Królestwa Polskiego wprowadziły podatek od posiadania charta w wysokości 15 rubli za jednego psa. To w pewnym stopniu zmniejszyło liczbę posiadanych przez właścicieli chartów, ale nie wyeliminowało ich hodowli. Pozwoliło jednak na odbudowę populacji zająca.
Na przestrzeni wieków charty podlegały swoistej ewolucji, powstawały nowe rasy i zaczęto wykorzystywać je nie tylko do polowań. Z biegiem czasu chart stał się nieodłącznym towarzyszem człowieka w jego codziennym życiu, nie tylko w kniei na polowaniu. Charty to nie tylko tradycja polska. Miały one swoją historię w starożytności u boku faraonów, w Afryce, Mezopotamii – o czym świadczą materiały i literatura archiwalna. Ryciny na zamieszczone na ścianach starożytnych budowli dają obraz dawnych czasów i pokazują, że charty wykorzystywane były do polowań również w starożytności. Nie tylko więc polscy myśliwi czerpali zyski z charcich umiejętności łowieckich, ale świat, w tym świat egzotyczny też miał swoje charty. Aż wreszcie w XIX wieku w Anglii wyhodowano nową rasę charta angielskiego – whippeta, który ze względu na szybkość i błyskotliwość, zyskał w krótkim czasie niezwykłą popularność. Polowania z chartami zastąpione zostały psimi gonitwami, a whippet stał się symbolem torów wyścigowych.
wersja polska - wersja francuska - wersja angielska - wersja niemiecka - wersja hiszpańska
I. Podstawy genetyki , czyli o tym, jakie geny warunkują umaszczenie u psa. 2. Modele umaszczenia whippetów. 3. Modele dziedziczenia umaszczenia u whippetów.
>> GENETYKA- kolor whippetów << Opracowanie Dorota Wysocka
prawo łowieckie (pdf. plik)
Jak wspomniałem w
rozdziale O RASIE – posiadanie, hodowanie lub utrzymywanie
charta rasowego bądź jego mieszańca usankcjonowane jest polskim prawem
i wymaga uzyskania w drodze postępowania administracyjnego, a zatem i
decyzji administracyjnej stosownego pozwolenia. Nie chodzi tutaj o
dyskryminowanie rasy, ale o nadzór Państwa nad hodowlą tych
pięknych psów. Polowanie przy użyciu chartów w
Polsce jest zabronione. Jako pies myśliwski chart mocą prawa nie może
jednak polować. Dlaczego?
Cała otoczka prawna dotycząca chartów zawarta jest w ustawie z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie.
Art. 10
1. Hodowanie lub utrzymywanie chartów rasowych lub
ich mieszańców wymaga zezwolenia starosty
właściwego ze względu na miejsce prowadzenia ich hodowli lub
utrzymywania, wydawanego na wniosek osoby zamierzającej prowadzić taką
hodowlę lub utrzymywać takiego psa. 2.
Minister właściwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii Związku
Kynologicznego w Polsce oraz Polskiego Związku Łowieckiego, określi, w
drodze rozporządzenia, warunki i sposób hodowania i
utrzymywania chartów rasowych oraz ich
mieszańców, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia
bezpieczeństwa ludzi oraz, w odpowiednim zakresie, bezpieczeństwa
zwierząt. 3.
W przypadku niespełnienia wymagań określonych w przepisach wydanych na
podstawie ust. 2 starosta odmawia wydania zezwolenia, o
którym mowa w ust. 1. 4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do cofnięcia zezwolenia, o
którym mowa w ust. 1. 5.
Organem właściwym w sprawie cofnięcia zezwolenia, o którym
mowa w ust. 1, jest
starosta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia hodowli lub
utrzymywania chartów rasowych lub ich mieszańców. 6.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wygasa w razie zmiany
miejsca prowadzenia hodowli
lub utrzymywania chartów rasowych lub ich
mieszańców. 7.
Rozstrzygnięcia w sprawie wydania zezwolenia oraz cofnięcia zezwolenia,
o którym mowa w ust. 1, są podejmowane w formie decyzji
administracyjnej. brzmienie
art. 10 obowiązuje od 1.08.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 99, poz. 826) *************************************************************************** W
2009 r. miała miejsce nowelizacja ustawy Prawo łowieckie. Nowelizacja
objęła między innymi art. 10 tej ustawy. W dotychczasowym
brzmieniu art. 10 składał się z jednego ustępu, natomiast po
nowelizacji został rozszerzony do 7 ustępów.
Art. 52. Kto: 1) gromadzi, posiada, wytwarza, przechowuje lub wprowadza do obrotu narzędzia i urządzenia przeznaczone do kłusownictwa, 2) wchodzi w posiadanie bezprawnie pozyskanej tuszy lub trofeów zwierząt łownych, 3) bez wymaganego zezwolenia wprowadza do obrotu zwierzynę żywą lub mięso zwierzyny ubitej, 4) hoduje lub utrzymuje bez zezwolenia charty rasowe lub ich mieszańce, 5) sprawując zarząd z ramienia dzierżawcy, a w obwodach niewydzierżawionych z ramienia zarządcy, zezwala na polowanie osobie nieuprawnionej do wykonywania polowania lub na przekroczenie zatwierdzonego w planie łowieckim pozyskania zwierzyny, 6) pozyskuje zwierzynę innego gatunku, innej płci lub w większej liczbie, niż przewiduje upoważnienie wydane przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Nieświadomy właściciel charta może narazić się na odpowiedzialność. Z przywołanego wyżej art. 52 ust. 4 Prawa Łowieckiego wynika jednoznacznie, że kto hoduje bądź utrzymuje charty, a nawet ich mieszańce bez prawem przewidzianego zezwolenia – podlega karze grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do roku czasu!!!! Nie wolno o tym zapominać, a każdy potencjalny nabywca charta powinien być pouczany o takim stanie przez profesjonalnych hodowców, dla których chart jest „chlebem powszednim”.
O wiele surowsze sankcje przewiduje prawo w stosunku do osób, które wpadają na nieszczęśliwy pomysł wypróbowania umiejętności łowieckich swojego charta w terenie i kłusują przy jego pomocy, nielegalnie pozyskując dziką zwierzynę łowną, która w zgodzie z prawem stanowi własność Skarbu Państwa. Art. 53. Kto: 1) poluje na przelotne ptactwo łowne na wybrzeżu morskim w pasie 3000 m od brzegu w głąb morza lub 5000 m w głąb lądu, 2) poluje z chartami lub ich mieszańcami, 3) poluje w czasie ochronnym, 4) poluje nie posiadając uprawnień do polowania, 5) wchodzi w posiadanie zwierzyny za pomocą broni i amunicji innej niż myśliwska, środków i materiałów wybuchowych, trucizn, karmy o właściwościach odurzających, sztucznego światła, lepów, wnyków, żelaz, dołów, samostrzałów lub rozkopywania nor i innych niedozwolonych środków, 6) nie będąc uprawnionym do polowania wchodzi w posiadanie zwierzyny – podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
Przywołany wyżej art. 53 ust. 2 Prawa Łowieckiego sankcjonuje wykonywanie polowania przy użyciu charta. Pamiętajmy, że polowanie z chartami jest zabronione, a więc każda forma wykonywania tego polowania z chartem jest traktowana przez prawo jako kłusownictwo. Czyn opisany tym artykułem jest przestępstwem pospolitym. Użycie w nim sformułowania „Kto:” oznacza, że przestępstwo to może popełnić każdy człowiek, niekoniecznie właściciel charta. Ktokolwiek poluje z chartem – w świetle tego artykułu – traktowany jest jak kłusownik. Igranie z prawem i narażenie się na prokuratorskie zarzuty związane z tym artykułem Prawa Łowieckiego są bardziej bolesne dla sprawcy niż brak zezwolenia na posiadanie charta. Jest to przestępstwo publicznoskargowe, w stosunku do którego prokurator prowadzi postępowanie przygotowawcze i kieruje do Sądu akt oskarżenia. Przeciwko sprawcy. Sankcje karne nie obejmują tutaj grzywny czy ograniczenia wolności, ale Sąd orzeka w stosunku do sprawcy karę pozbawienia wolności – i to do lat 5. Jeżeli natomiast dokonanie takiego czynu przytrafi się myśliwemu – ten odczuje to jeszcze bardziej. Równolegle bowiem z postępowaniem prokuratorskim prowadzone będzie w stosunku do niego postępowanie przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym PZŁ, który skieruje akt oskarżenia do Sądu Korporacyjnego PZŁ, a kłusujący myśliwy nie ma prawa bytu w Polskim Związku Łowieckim. Miejmy to na uwadze hodując charta.
Posiadając charta, niejednokrotnie zdarzy się, że będziemy musieli gdzieś wyjechać, zdarzy się choroba, która nie pozwoli nam na wyjście czy wyjazd ze swym charcim towarzyszem i będziemy musieli skorzystać z pomocy innej osoby – przekazując jej pod opiekę swojego psa. Nie może to być osoba przypadkowa, tak jak przy innych rasach psów, musi to być osoba zaufana. Dlaczego? Prawo przewiduje również nawiązki czyli kary dodatkowe, które orzeka Sąd przy popełnieniu czynów opisanych wyżej w art. 52 i 53 Prawa Łowieckiego.
Art. 54. 1. W razie skazania za czyny wymienione w art. 52 i art. 53, sąd może orzec przepadek broni, pojazdów, narzędzi i psów, przy użyciu których dokonane zostało przestępstwo, a także przepadek trofeów, tusz zwierzyny i ich części. 2. Orzeczenie o przepadku, o którym mowa w ust. 1, może dotyczyć również przedmiotów niestanowiących własności sprawcy.
Zacytowany wyżej art. 54 Prawa Łowieckiego traktuje psa (charta) jako narzędzie służące popełnieniu przestępstwa. Zgodnie z tym artykułem na skutek popełnienia wyżej opisanych przestępstw, Sąd może orzec o przepadku między innymi narzędzi i psów, nawet jeżeli nie są one własnością sprawcy przestępstwa. Oddając swego charta pod opiekę osobie obcej nie możemy przewidzieć czy ta osoba nie wpadnie na szalony pomysł nielegalnego polowania z naszym chartem. Okazać może się w takim przypadku, że całkowicie nieświadomi – będziemy musieli rozstać się z naszym ukochanym towarzyszem na skutek orzeczenia Sądu, który potraktuje go jako narzędzie służące popełnieniu przestępstwa. Miejmy się zatem na baczności komu i gdzie przekazujemy pod opiekę naszego czworonoga. …………………………………………………………………………. Taki jest stan prawny. Z prawem nie dyskutuje się, ale podporządkowuje jego normom. Mimo to aż ciśnie się na usta mały komentarz w tym zakresie. Pisałem wcześniej o tym, że spacer na smyczy nie jest przeznaczony dla charta. Jego natura to szybkość, zwinność, okładanie pola, zdobywanie przestrzeni. W takiej formie wypoczynku chart jest najbardziej szczęśliwy. Dlaczego jest aż tak obwarowany przepisami prawa tylko dlatego, że jest chartem? Dlaczego goniący królika na łące terier, posokowiec, wyżeł czy jakikolwiek inny pies nie kłusuje, tylko bawi się, a chart tylko dlatego, że jest chartem – od razu musi wykonywać polowanie? Nie dajmy się zwariować. Każdy wyjazd w teren z chartem musiałby być traktowany jako polowanie. Każdemu psu zdarzy się pogonić na łące ptaszka czy drobnego gryzonia, ale przecież jest z nim na miejscu jego opiekun, który odpowiada za jego zachowanie, i to ten powinien kierować postępowaniem swojego psa. Chart jest psem myśliwskim, skutecznym psem myśliwskim, któremu prawo zabroniło oddawanie się swojej naturze, czyli polowaniu. Oprócz wystaw psów rasowych, oprócz psich sportów, wyścigów na torach wyścigowych – chart powinien robić to, do czego został stworzony, a uniemożliwia mu się to. Zrozumiałe są zasady etycznego postępowania ze zwierzyną łowną, która w starciu z chartem nie ma szans na ucieczkę, ale może można by było dokonać zmian w prawie i z poszanowaniem zasad etyki dać chartom jakieś szanse…………….?
|
|||
|
[ strona startowa] [ o hodowli ] [ o whippetach ] [ nowości ] [ wystawy ] [ szczenięta ] [ wystawy ] [ galerie ] [ przeszłość ] [ linki ] |
|||